Aziatische hoornaar en wespen bij bijen- of hommelvolken

In de nazomer en het najaar trekken kasten in en rond de kas of tunnel soms ongewenste bezoekers aan. Wespen zoeken suiker en eiwit. En in steeds meer regio's jaagt de Aziatische hoornaar (Vespa velutina) bij de vliegopening. Beide kunnen volken verzwakken op een moment dat je de bestuiving nog nodig hebt.

De Aziatische hoornaar herkennen

De Aziatische hoornaar is een invasieve soort die zich over grote delen van West-Europa heeft verspreid. Je verwart hem makkelijk met de inheemse Europese hoornaar (Vespa crabro). Hier let je op:

• Kleur. De Aziatische hoornaar is overwegend donker, met een donker borststuk en één duidelijke oranjegele band aan het eind van het achterlijf. De Europese hoornaar heeft een grotendeels geel achterlijf met donkere tekening.
• Poten. De poten van de Aziatische hoornaar zijn geel aan het uiteinde. De Europese hoornaar heeft donkerder, bruinige poten.
• Grootte. De Aziatische hoornaar is iets kleiner dan de Europese hoornaar.
• Gedrag. Aziatische hoornaars hangen stil in de lucht voor de vliegopening en vangen terugkerende haalsters in de vlucht.

Twijfel je? Maak een foto. Dan kan het meldpunt de waarneming veel makkelijker bevestigen.

Wat hoornaars met volken doen

Honingbijen zijn het belangrijkste doelwit, maar Aziatische hoornaars vangen ook andere insecten, zoals hommels. Door voor de vliegopening te hangen, vangen ze haalsters en schrikken ze de rest af. Het volk gaat dan minder vliegen. Na verloop van tijd verzwakt het volk, omdat er minder voedsel binnenkomt. Voor een bestuivend volk is het directe gevolg dat er minder bijen naar het gewas gaan.

Melden, niet zelf vernietigen

In veel landen vraagt de overheid telers en imkers om de Aziatische hoornaar te melden. Meld waarnemingen en nesten bij het landelijke meldpunt of bij je gemeente, zoals dat in jouw land is geregeld. Specialisten bepalen dan hoe een nest wordt aangepakt.

Probeer een nest niet zelf weg te halen. Aziatische hoornaars verdedigen hun nest fel. Nesten zitten vaak hoog in bomen of verstopt in heggen en schuren. En een verkeerde aanpak kan de hoornaars verspreiden zonder dat het nest weg is. Laat het over aan mensen die ervoor zijn opgeleid.

Kasten beschermen

• Vliegopening verkleinen. Een kleinere opening kan het volk beter verdedigen. Hoornaars en wespen komen er moeilijker door.
• Hoornaarroosters. Gaas voor de vliegopening kan hoornaars op afstand houden, terwijl bijen er wel door kunnen. Check of je eigen bijen er geen last van hebben.
• Plek van de kast. Kasten in de kas liggen minder bloot dan kasten buiten. Check of open ramen bij de kasten hoornaars binnenlaten.
• Blijf opletten. Kijk in de nazomer en het najaar regelmatig bij de vliegopeningen. Dan is de druk van hoornaars meestal het hoogst.

Wespen en roverij

Gewone wespen komen ook op kasten af, vooral in de nazomer. Ze zoeken suiker en proberen soms zwakke volken te beroven. Hommelkasten met suikeroplossing erin kunnen ze ook aantrekken.

• Houd volken sterk. Sterke volken verdedigen hun vliegopening beter.
• Voorkom gemors. Laat geen suikerwater, beschadigde kasten of oude raten rondslingeren.
• Verklein de vliegopening als je ziet dat wespen naar binnen proberen te komen.

Een kast onder druk herkennen

Druk van hoornaars zie je vaak als een geleidelijke daling van de vliegactiviteit. Die mis je makkelijk. Omdat de HiveNode bij elke kast de vluchten telt, zie je in het portaal wanneer één kast minder actief wordt dan de rest. Je krijgt dan een melding, zodat je die kast op tijd kunt controleren.

We leren de BeeNode, de cameranode in het gewas, ook wespen en hoornaars herkennen, waaronder de Aziatische hoornaar, naast bijen en hommels. Dan zie je in het portaal wanneer er hoornaars in je gewas jagen.

Lees meer over hoe je ziet of een hommelkast actief is en bijen voor bestuiving, of doe mee aan een van onze pilots.

Lees meer over bijenkasten monitoren met HiveWatcher.