Bijen of hommels in de kas?

Zowel honingbijen als hommels worden gebruikt voor de bestuiving in beschermde teelten. Het zijn verschillende dieren, met verschillende sterke punten. Welke bij jou past, hangt vooral af van het gewas, en deels van de kas en het seizoen.

Welke gewassen meestal welke bestuiver gebruiken

• Tomaat. Hommels. Tomatenbloemen hebben trilbestuiving nodig: de bestuiver trilt om het stuifmeel uit de meeldraadkegel te schudden. Hommels doen dat. Honingbijen niet, dus die worden niet in tomaten gebruikt.
• Paprika en aubergine. Hier worden meestal hommels ingezet.
• Aardbeien en ander zachtfruit. Honingbijen, hommels of allebei. In aardbeientunnels en kassen helpt een goede bestuiving voor goed gevormde vruchten, en beide soorten kunnen dat werk doen.
• Meloen, courgette en andere komkommerachtigen. Vaak honingbijen en/of hommels, afhankelijk van het gewas, de situatie en wat in de regio gebruikelijk is.

Je leverancier kan je adviseren over de beste keuze voor jouw gewas en situatie.

Hommels: voor- en nadelen

Voordelen

• Ze doen aan trilbestuiving, en die is onmisbaar voor tomaten.
• Ze vliegen bij lagere temperaturen en bij somberder weer dan honingbijen.
• Ze kunnen zich beter oriënteren onder glas en plastic.
• De volken zijn klein en worden gebruiksklaar geleverd. Ze zijn makkelijk te plaatsen en te verplaatsen.

Nadelen

• Volken werken maar een beperkte tijd en moeten vervangen worden.
• Te veel bezoek kan bloemen beschadigen.
• Hoge temperaturen verlagen de activiteit.

Honingbijen: voor- en nadelen

Voordelen

• De volken zijn groot, met veel haalbijen.
• Ze werken goed in veel zachtfruit en komkommerachtigen.
• Ze passen goed bij gewassen met veel open bloemen tegelijk.

Nadelen

• Ze kunnen niet aan trilbestuiving doen.
• Ze zijn voor hun oriëntatie sterk afhankelijk van de zon. Onder glas of plastic dat het licht filtert, kunnen ze gedesoriënteerd raken, tegen het dak of de wanden vliegen en de weg kwijtraken.
• Ze hebben het liever warm en vliegen minder als het koel of somber is.
• Ze kunnen via open luchtramen of tunnelzijkanten naar buiten vliegen om op andere bloemen te foerageren.
• De kasten zijn groter en vragen meer werk, en kennis van bijenhouden helpt.

Bijen in de aardbeientunnel

Aardbeientunnels zitten tussen de vollegrond en de kas in. Ze zijn vaak opener, met grotere temperatuurschommelingen dan een glazen kas. Honingbijen worden hier veel gebruikt, soms samen met hommels, die bij koeler en somberder weer kunnen doorwerken. De plaatsing doet ertoe: kasten moeten beschut staan tegen warmte en wind en de bijen makkelijk toegang geven tot het gewas. Slecht bestoven aardbeien blijven vaak klein of worden misvormd. Het loont dus om te controleren of alle delen van de tunnel bestoven worden.

Hoe meten helpt

Welke bestuiver je ook gebruikt, de vraag is dezelfde: worden de bloemen bezocht, overal en elke dag? HiveWatcher werkt met bijen- en hommelvolken. De HiveNode bij de kast telt in- en uitvliegen en legt de omstandigheden bij de vliegopening vast, en de BeeNode in het gewas legt echte landingen op bloemen vast. Zo zie je hoe jouw keuze van bestuiver presteert in je eigen kas, per afdeling.

BeeSensing draait op dit moment pilots met telers. Neem contact op als je mee wilt doen.

Lees meer over bestuiving in aardbeien en zachtfruit.

Lees ook: bijen voor bestuiving en bestuiving van aardbeien.

Lees meer over hommelkasten monitoren met HiveWatcher.